Het driefasenmodel van Lewin geeft inzicht in hoe individuen verschillende fasen doorlopen bij veranderingsprocessen, voordat ze hun gedrag daadwerkelijk veranderen. Het model heeft betrekking op individuele gedragsverandering en stelt dat verandering verloopt via drie fasen:
(1) Unfreezing
- Mensen 'losweken' uit oude situatie
- Mensen laten ervaren dat de oude situatie onaanvaardbaar is
(2) Moving
- Nieuwe situatie: reële perspectieven bieden
(3) Freezing
- Mensen nieuwe handelingsperspectieven bieden
- Nieuwe situatie inslijpen
- Stabiliseren nieuwe situatie
Volgen Lewin laten mensen pas hun oude situatie los als ze zich bewust zijn van de noodzaak daarvan en als ze de pijn van een oude situatie ervaren of de urgentie om iets aan de oude situatie te gaan doen als reëel ervaren. De noodzaak vaststellen is een eerste stap, maar bewustwording daarvan is stap twee. Volgens Kotter staat of valt de motivatie om te veranderen met het inzien van de noodzaak ervan. Bij veel organisaties mislukken de veranderingen al in de startfase omdat men er niet in slaagt de noodzaak van de verandering transparant te maken (felt need).
Het alleen verkondigen van de noodzaak (door bijv. het topmanagement) wordt in veel gevallen niet geloofd. Het is dus niet zo makkelijk om mensen te overtuigen. De rechtvaardiging voor de verandering moet duidelijk zichtbaar worden gemaakt. Cozijnsen wijst erop dat de meeste betrokken bij een veranderproces op zijn minst enige onvrijde en wellicht zelfs enige pijn moet ervaren om te ontdooien en hij citeert in dit verband Nadler: "Mensen willen niets met de verandering te maken hebben totdat ze er volkomen van overtuigd zijn dat niets doen evenmin een acceptabele optie is. (...) Ze zien rook, maar zullen pas uit het brandende huis springen als de vlammen aan hun voeten likken". De metafoor is dus die van een brandende platform (burning platform) om mensen tot de noodzaak van veranderen te overtuigen. Het naderende einde is de beste katalysator voor een organisatie en haar medewerkers.
Zie ook: Veranderen volgens Lewin
Bron: Anders veranderen, Anton J. Cozijnsen
